Τα υπέροχα τοπία των σιωπηλών χρωμμάτων

Αν ζούσε το θαύμα της Ελληνικής Κινηματογραφικής Τέχνης στις 27 του Απρίλη ου τρέχοντος ο τεράστιος Θόδωρος Αγγελόπουλος, ως ο μεγαλύτερος Έλληνας κινηματογραφιστής Όλων Των Εποχών θα γίνονταν 85 ετών. Στην φαρέτρα του θα είχε σίγουρα άλλη μια ταινία που σίγουρα θα ήταν μέσα στις 10 καλύτερες της δεκαετίας, εξαιτίας της οποίας έφυγε στις 24 Ιανουαρίου 2012, ύστερα από αυτοκινητιστικό ατύχημα έχασε την ζωή του. Αλήθεια ποιος ξέρει πόσες άλλες θα είχε δημιουργήσει, από αυτές που χρωματίζουν τα όνειρα μας με καρέ από υπέροχα τοπία και σιωπηλά χρώματα γεμάτα από ουσιώδη σενάρια γραμμένα με διαλεκτικά ερωτηματικά που απαγγέλουν σιωπηλά και ποιητικά την ιστορία, την αγωνία για το μέλλον της χώρας και της Βαλκανικής, εμποτισμένα από έναν βαθύτατο Ανθρωπισμό.

Ο Μεγαλέξανδρος του Ελληνικού Κινηματογράφου δεν υπήρξε ουδέποτε ελιτιστής, όσο κι αν ορισμένοι κύκλοι παλαιού ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού(που ετοιμάζεται να βρεθεί ξανά στις οθόνες μας) και το πολιτικό προσωπικό του λεγόμενου “εκσυγχρονισμού” της εποχής τον πολέμησε όσο κανέναν άλλο καλλιτέχνη. Ο Τεό ήταν μια πρωτοπορία μεγατόνων, που με καταγωγή και ρίζες λαϊκές( ειδικά από την πλευρά της μητέρας του, μιας χωριατοπούλας από το Γαβαλοχώρι Αποκορώνου του νομού Χανίων), που ανέδειξε απ’ την πλευρά των μονίμως ηττημένων το ήθος, την ποιότητα και την μελαγχολία τους και φυσικά τις πανανθρώπινες αξίες που κουβαλούσαν, βγαλμένες από την ίδια την ταξική μπότα της “μετεμφυλιακής” Ελλάδας. Τα γκρίζα τοπία στην ομίχλη και η σιωπή του θιασάρχη της απόλυτης και απέραντης αισθητικής είναι εμποτισμένα μέσα όλες τις τριλογίες του, της ιστορίας, της σιωπής, των συνόρων και της μοντέρνας Ελλάδας που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, αφού η άλλη θάλασσα του, τον πήρε στο βυθό της, άφησε το απέραντο κενό και ρίχνοντας τη σκόνη του χρόνου στα μάτια του νεοελληνικού κινηματογραφικού πολιτισμού, κάνοντας τα λιβάδια της Βόρειας Ελλάδας να δακρύζουν και να λυγίζουν με το χαμό του. Όταν τον έθαβαν και πάλι σημειολογικά όλα τα τοπία στη χώρα ήταν βροχερά και θλιμμένα. Ο Τεό ήταν το βλέμμα και απάντηση του σύγχρονου και μοναχικού Οδυσσέα που με το ένα πόδι σκέφτονταν σαν άνθρωπος της ανατολής(κυρίως της Βαλκανικής) και με το άλλο πόδι να είναι μετέωρο και παγωμένο στο χρόνο, να αναζητά ζωτικό χώρο στα ιδανικά της Δύσης, που και η ίδια έχει εδώ και δεκαετίες βίαια είχε απεμπολήσει.

Ήταν ο σημειολογικός ταξιδιώτης στον μετεμφυλιακό χρόνο της “μεταπολίτευσης” που προσπαθούσε να φτιάξει ένα σύγχρονο αστικό κράτος χωρίς τραύματα. Στο χώρο δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός η επιλογή του νησιού των Κυθήρων που έχουν ξεχάσει οι ακτοπλοϊκές ακόμα και σήμερα. Ήταν ο μελισσοκόμος που αργά αλλά σταθερά μέσα από το πρόσωπο του μεγάλου Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, μετά την αποκατάσταση των παιδιών του γυρίζει στις ιδεολογικές του ρίζες, αφού πριν ήταν αδύνατο μιας και στη χώρα από τις μέρες του 36 μέχρι και το 1975 τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων έδιναν και έπαιρναν αφήνοντας τα κοινωνικά κενά να καλύπτονται με νέες τρύπες. Κλείνοντας θα θέλαμε να παραθέσουμε ένα άρθρο μας από το 2009 που αφορούσε το Θίασο του, που τόσο αγάπησαν μέχρι και λάτρεψαν τα τοτέμ του παγκόσμιου σινεμά. Όλοι ο μεγάλοι κινηματογραφιστές, από τον πατριάρχη του παγκόσμιου σινεμά Πουντόβικιν, μέχρι τον Κουροσάβα και τον Σκορτσέζε, όλοι τους υποκλίθηκαν μπροστά του. Αλήθεια πόσους σαν τον Τεό έχουμε ακόμα, ένα Μίκη Θεοδωράκη, ένα Χρήστο Λεοντή, ένα Γιάννη Μαρκόπουλο, ένα Δήμο Μούτση και φυσικά τη μούσα του την Ελένη Καραϊνδρου!!!

Ο Θίασος του Θ. Αγγελόπουλου.

Άρθρο(post) στο ιστολόγιο cine collectiva για το “Θίασο” του μεγαλύτερου Έλληνα κινηματογραφιστή Όλων Των Εποχών στις 14 Σεπτεμβρίου 2009 από το RCTeam

Έχουν περάσει πάνω από δεκαπέντε χρόνια από την τελευταία φορά παρακολουθήσαμε το “Θίασο” του Θ. Αγγελόπουλου
Αφορμή ήταν η προσφορά γνωστής εφημερίδας που θα προσφέρει και τις επόμενες δυο εβδομάδες άλλα δυο αριστουργήματα του Τεό, την “Αναπαράσταση” και “Τις μέρες του ’36”. Φυσικά η εφημερίδα έμεινε στον “κάδο ανακύκλωσης” του εφημεριδοπώλη ύστερα από παράκληση μας. Ωστόσο έχει αξία πως ενόψει εκλογών και παρότι το ΠΑΣΟΚ του Γιωργάκη στερείται πόντων, η φίλα προσκείμενη στο κόμμα του εφημερίδα, προσπαθεί να του δώσει ένα αριστερό άλλοθι, ομολογουμένως πολύ καλή προσπάθεια, οφείλουμε όμως να την ευχαριστήσουμε δημοσίως για το δώρο που μας έκανε όπως και για τα άλλα δυο που περιμένουμε με ιδιαίτερη λαχτάρα να τα παρακολουθήσουμε.
Έχουν περάσει επίσης πάνω από δεκαπέντε χρόνια από τότε που κρατήσαμε τις τελευταίες σημειώσεις μας για την αγαπημένη μας ταινία. Φάγαμε τόσο χρόνο στην έρευνα του προσωπικόυ μας αρχείου για να βρούμε τις σημειώσεις που είχαμε κρατήσει για το εν λόγω φιλμ, τόσο όσος είναι η διάρκεια της ταινίας, δηλαδή τρεις ώρες και σαράντα περίπου λεπτά, χαλάλι όμως.
Μπορεί να έχουν περάσει πάνω από δεκαπέντε χρόνια απ’ την τελευταία φορά που παρακολουθήσαμε το “Θίασο”, ωστόσο ήταν σαν να τον βλέπαμε για πρώτη φορά.
Να σημειώσουμε εδώ πέρα πως την εν λόγω ταινία την έχουμε δει άλλες 4-5 φορές στα λυκειακά μας χρόνια, τότε που ο μεγαλύτερος ντόπιος κινηματογραφιστής ήταν και ολίγον της “μόδας” .
Κοιτάζοντας όλες τις σημειώσεις που είχαμε κρατήσει και κρατούσαμε κάθε φορά για το “Θίασο”, παρατηρήσαμε πως κάθε φορά και με αντικειμενικούς κινηματογραφικούς, ιστορικούς και φιλοσοφικούς όρους, ανακαλύπταμε όλο και πιο νέα στοιχεία, τέτοια που αποδείχνουν πως εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα κινηματογραφικό αριστούργημα.
Ο Θίασος είναι μια ταινία που αναδείχνει ένα μεγάλο μέρος, (το κυρίαρχο και πιο κρίσιμο θα λέγαμε ) το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα, αλλά και του σήμερα θα λέγαμε αλλά σε μικρότερο βαθμό(υπό τη μορφή επηρεασμού).
Ο Θίασος είναι όντως ένας περιπλανώμενος θεατρικός Θίασος που αποτελείται από μια οικογένεια ηθοποιών που περιφέρονται σε ολόκληρη την Ελλάδα (καθόλου τυχαία, στην ταινία τον θίασο τον βλέπουμε να περιφέρεται κυρίως στην δυτική Ελλάδα, Αίγιο, Μεσολόγγι, Λευκάδα και σε χωριά του Ν. Ιωαννίνων) από το 1939 έως το 1952, ένας Θίασος που πραγματοποιεί μία και μόνο παράσταση αυτή του έργου του Σπυρίδωνα Περεσιάδη «Γκόλφω, η βοσκοπούλα».
Η ταινία είναι σπονδυλωτή και το τέλος της είναι η αρχή και η αρχή ο επίλογος. Ό χρόνος εδώ πέρα, είναι κάτι σαν ανακατεμένος ο ερχόμενος, (που όμως στην πραγματικότητα δεν είναι ποτέ έτσι), παρουσιάζοντας το δράμα ενός λαού που υποφέρει από μόνιμες κατοχές, την Μεταξική δικτατορία, την Ιταλική και Γερμανική κατοχή και τέλος την Αγγλοαμερικανική. Παράλληλα όμως με τις κατοχές υπάρχουν και οι αντιστασιακές αναλαμπές αξιοπρέπειας καθώς και οι προσκυνημένοι που ζουν μόνιμα μέσα στο σώμα του από ίδρυσης Νεοελληνικού κράτους .
Το φιλμ ξεκινώντας ανάποδα στην προεκλογική περίοδο του Νοέμβρη του 1952 και τους παιάνες υπέρ του “στρατάρχη” Παπάγου, επιστρέφει συνειρμικά μέσα από τα ίδια σκηνικά στις τελευταίες ημέρες της δικτατορίας του Μεταξά, στην ιταλική εισβολή και στην γερμανική κατοχή, στην ηρωική Εθνική Αντίσταση, στην Απελευθέρωση, στην εμπλοκή των Άγγλων και των Αμερικανών συμμάχων αλλά και στο παρακρατικό χαφιεδολόι του “μπασκιναριού” και της “εθνικοφροσύνης” της εποχής, στον εμφύλιο και στην επικράτηση του “ανήκωμεν στη Δύση”, η του άλλου “Στρατηγέ μου ιδού ο στρατός σου”.
Έχοντας ως βάση τις εκλογές του 1952, το φιλμ εναλλάσσεται σε όλα τα παραπάνω διαστήματα κατά περιόδους, πάντα με την αδιάκοπη περιπλάνηση των καλλιτεχνών του θιάσου ο οποίος τελικά δια της αλληγορίας είναι ο ελληνικός λαός στο σύνολο του.
Το μήνυμα ιστορικό και ξεκάθαρο, θα το βρείτε εδώ με τη φωνή της Εύας Κοταμανίδου και όχι μόνο και όπως εδώ για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι.
Όσον αφορά το ίδιο το φιλμ σε τεχνικό επίπεδο είναι τουλάχιστον αριστουργηματικό και με τον ιδιέτερα μικρό προϋπολογισμό που είχε ήταν αδύνατο κάτι λεπτομέρειες όπως οι ανύπαρκτοι στύλοι της ΔΕΗ (για τις εποχές που αναφέρεται η ταινία) να αφαιρεθούν, αποδείχνει και κάτι άλλο, πως ο μεγάλος Τεό έκανε μοντάζ και μάλιστα αριστουργηματικό, μιας και κάποιοι υποστηρίζουν το αντίθετο και μάλιστα με πείσμα που αγγίζει τα όρια της βλακείας…

Cine Collectiva.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Ορισμένα αναρτώμενα πολυμέσα από το διαδίκτυο στους ιστότοπους μας, όπως εικόνες & κυρίως video που αναρτούμε (με τη σχετική σημείωση της πηγής η οποία αναγράφεται πάνω και μέσα στην ίδια την προβολή τους), αναδημοσιεύονται θεωρώντας ότι είναι δημόσιας προβολής χρήσης και αναδημοσίευσης. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, καλλιτεχνών, μουσικών, τραγουδοποιών, συγκροτημάτων, δισκογραφικών εταιρειών, κινηματογραφιστών, φωτογράφων, η ιδιοκτητών καναλιών στα διαδικτυακά πολυμέσα, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολoγίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα άρθρων συνεργατών και αυτό δε μας δεσμεύει ως επιχείρηση. Για άρθρα και διαφημιστικό υλικό που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς το πρώτο απηχεί την προώθηση και προβολή των διαφημιζόμενων και το δεύτερο αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο το ιστολόγιο και τις ιστοσελίδες μας.  
Το portal istosch data &technologies lab χρησιμοποιεί μόνο πρωτογενή άρθρα των συντακτών και συνεργατών του. Κάνει αναδημοσιεύσεις μόνο από αυτούς και με την δική τους συναίνεση από τα δικά τους ηλεκτρονικά έντυπα και δίνει επίσης σε αυτούς το δικαίωμα της αναδημοσίευσης. Οποιοσδήποτε άλλος θέλει να αναδημοσιεύσει οτιδήποτε πρέπει να έχει την έγγραφη άδεια του portal, istosch data &technologies lab που εκπροσωπείται δια του αρχισυντάκτη του. Διαβάστε τους όρους  παροχής και χρήσης του δικαιώματος η μη αναδημοσίευσης των κειμένων. 

RCT TEAM

Η ομάδα Radio Collectiva Team είναι μια εικονική ομάδα δραστηριοτήτων που ίδρυσε ο ραδιοφωνικός παραγωγός Γιάννης Κοτσώνης στα Χανιά, με αφορμή την εκπομπή του "Κολλεκτίβα της Σελήνης" το 1995 και η οποία σύντομα μετονομάστηκε σε "Ηλεκτρικές Κολλεκτίβες". Το 2008 ξεκίνησε το Blogging και σήμερα εκτός από αυτό συμμετέχει στο portal istosh data &technologies lab και στο the-blue.gr

Font Resize
istosch webPortal